Hartslagvariabiliteit

De oorsprong van de hartslag

De oorsprong van de hartslag is gevestigd in de sino-atriale (SA) knoop van het hart. Daar geeft een groep van gespecialiseerde cellen continu een elektrische impuls af. Dit gebeurt ongeveer 100-120 keer per minuut in rust. Een gezonde individuele rusthartslag is echter nooit zo hoog. Dit is het gevolg van de continue controle van het autonome zenuwstelsel over de uitgang van de SA-knoop activiteit. Een gemiddelde rusthartfrequentie ligt tussen de 50 en 70 slagen per minuut.

Het autonome zenuwstelsel

Het autonome zenuwstelsel is een deel van het zenuwstelsel dat onvrijwillig bepaalde organen en systemen in het lichaam controleert. Het autonome zenuwstelsel bestaat uit twee systemen, namelijk de sympathicus en de parasympathicus. De sympathicus zorgt ervoor dat de organen zodanig beïnvloedt worden dat het lichaam arbeid kan verrichten. Denk hierbij aan een verhoging van de hartslag, verwijding van bloedvaten in de spieren en een hogere ademfrequentie, maar ook een remming van het spijsverteringskanaal. De parasympathicus beïnvloedt de organen dusdanig dat het lichaam in een toestand van rust en herstel kan komen. De parasympathicus zorgt onder andere voor een vergroting van de productie van spijsverteringssappen, een snellere darmwerking, verwijding van bloedvaten naar het spijsverteringskanaal, maar ook voor een verlaging van de hartslag en ademfrequentie.

Hartslagvariabiliteit

In tegenstelling tot wat veel mensen denken, klopt ons hart niet regelmatig. De tijd tussen twee opeenvolgende hartslagen varieert, waardoor er verschillende hartritmes ontstaan. De gemiddelde hartslag die traditioneel wordt gemeten, weerspiegelt echter alleen het eindeffect van alle regulerende invloeden op het systeem van hart en bloedvaten. Twee mensen met dezelfde gemiddelde hartslag kunnen zich in een verschillende zogenaamde vegetatieve regulatietoestand bevinden. Dat wil zeggen dat aan dezelfde gemiddelde hartslag verschillende combinaties van activiteiten ten grondslag kunnen liggen.

Hartslag

 

 

 

De bekendste vorm van hartslagvariabiliteit (Heart Rate Variability = HRV) is de invloed van de ademhaling op de hartfrequentie. Bij inademing stijgt de hartslag, terwijl bij uitademing de hartslag daalt.

De hartslagvariabiliteit geeft weer hoe groot het tijdsinterval tussen de verschillende hartslagen is. Een grotere variatie in de tijdsintervallen tussen de hartslagen betekent dat het reguleringsvermogen van het autonome zenuwstelsel en de vitaliteit groter is. Een te lage hartslagvariabiliteit kan wijzen op onvoldoende herstel van niet fysieke activiteiten (stress van studie, werk of sociale activiteiten).

Stresschecker

Het meten van de hartslagvariabiliteit helpt om te bepalen hoe gezond iemand is en hoe iemand herstelt van inspanningen. Wij bieden u de stresschecker aan, waarmee u objectief en betrouwbaar uw stressniveau en de hartslagvariabiliteit kunt meten. Heeft u hier interesse in? Neem dan contact met ons op.

 

Börnert K & Süss M, 2008. De hartslagvariabiliteit als graadmeter voor de gezondheid.

Cowan MJ, Pike K and Burr RL, 1999. Effects of Gender and Age on Heart Rate Variability in Healthy Individuals and in Persons After Sudden Cardiac Arrest.

Thayer JF, Yamamoto SS and Brosschot JF, 2010. The relationship of autonomic imbalance, heart rate variability and cardiovascular disease risk factors.

 

© B. Poot & L.C.A. van Gaalen, 2012