Achterste kruisband (AKB) letsel

De knie heeft een bepaalde passieve en actieve stabiliteit. De achterste kruisband (AKB) is één van de structuren die voor stabiliteit in de knie zorgt. De AKB zorgt er primair voor dat de tibia (scheenbeen) niet naar posterieur kan transleren ten op zichte van het femur (bovenbeen)1. In kadaverstudies is de beweeglijkheid van de knie onderzocht na het verwijderen van de AKB. Hieruit kwam naar voren dat de posterieure translatie van de tibia toeneemt met 15 – 20 mm, maximaal bij 90 graden flexie van de knie2,3.

 

Trauma analyse

Een mogelijk traumamoment om een AKB te ruptureren is een posterieur extern gerichte kracht op de proximale tibia bij een geflecteerde knie. Een voorbeeld hiervan is het zogenaamde ‘dashboard trauma’ tijdens een auto-ongeluk. Een ander traumamechanisme kan een hyperextensie van de knie zijn.

 

Symptomen

Symptomen van AKB deficiënties zijn pijn, stijfheid en zwelling in de knie. Daarnaast wordt gevoel van instabiliteit regelmatig genoemd. Een AKB ruptuur kan geisoleerd voorkomen, echter in meer dan 60% van de gevallen is een AKB ruptuur onderdeel van posterolaterale hoek deficiënties4.

 

Achterste schuiflade test

Een manier om de integriteit van de AKB te testen is met behulp van de achterste schuiflade test (posterior drawer test). Test eerst de niet-aangedane knie, waarbij een indruk verkregen kan worden over de posterieure translatie van de tibia. Het tibiaplateau staat normaal gesproken 1cm anterieur ten opzichte van de mediale femur condyl. Plaats de patiënt in ruglig op de bank met de aangedane knie in 90 graden flexie (zonder rotaties). Plaats beide handen om de knie, waarbij de handen de tibia stevig omvatten en de duimen op de gewrichtsspleet zijn geplaatst. Zorg ervoor dat de patiënt volledig ontspannen is (wanneer de hamstrings aangespannen zijn, kan dit het test resultaat beïnvloeden). Vervolgens wordt er een posterieure druk uitgeoefend op de tibia. De test is positief indien er een vergrote posterieure translatie van de tibia ten opzichte van het femur plaatsvindt en er een zacht of ‘leeg’ eindgevoel aanwezig is.

 

Gravity Sign

Een andere manier om de AKB te testen is met behulp van de zogenaamde ‘gravity sign’. Plaats beide handen onder de tibia, breng de knie en heup in 90 graden flexie. Vervolgens neemt de therapeut de hand die proximaal de tibia ondersteunde, weg. Hierbij wordt gelet op het bewegingsgedrag van de tuberositas tibiae. De test is positief indien de tibia door de zwaartekracht overdreven wegzakt naar posterieur ten opzichte van het niet aangedane been.

 

1. Lubowitz JH, Bernardini BJ, en Reid III JB. Comprehensive Physical Examination for Instability of the Knee: Current Concepts Review. Am J Sports Med. 2008; 36:3

2. Cosgarea AJ, Jay PR. Posterior cruciate ligament injuries: evaluation and management. J Am Acad Orthop Surg. 2001; 9: 297-307

3. Kennedy JC, Fowler PJ. Medial and anterior instability of the knee an anatomical and clinical study using stress machines. J Bone Joint Surg Am. 1971; 53: 1257-1270

4. Fanelli GC, Edson CJ. Posterior cruciate ligament injuries in trauma patients: part 2. Arthroscopy. 1995; 11: 526-529

 

© B. Poot & L.C.A. van Gaalen, 2012