Voorstekruisband (VKB) letsel

De voorstekruisband loopt vanaf de femur naar de tibia, waarbij de hoofdfunctie van de VKB het voorkomen van een overdreven translatie van de tibia naar anterieur ten opzichte van het femur is1.

 

Trauma mechanisme

Het typische mechanisme om voorstekruisband letsel op te lopen is niet gerelateerd aan contact, maar komt voor bij abrupte deceleratie, hyperextensie of roteren om een gefixeerde voet2.

 

Symptomen

Patiënten geven soms aan dat ze een ‘knappend’ geluid (‘audible popping’) hebben gehoord en ontwikkelen binnen 2 uur een haemarthros. Over het algemeen zijn de patiënten niet in staat om hun sport op dat moment te continueren.

 

Klinische tests

Abnormale anterieure translatie van de tibia is de basis voor klinische diagnostiek van een VKB deficiëntie. Bij 30 graden flexie blijkt de VKB de grootste bijdrage te leveren aan het voorkomen van de anterieure translatie van de tibia3. Dit kan onder andere getest worden met behulp van de Lachman test, de voorste schuiflade test of de pivot shift test.

 

Lachman test

De Lachman test blijkt klinisch de meest waardevolle test te zijn om VKB deficiënties te detecteren1. Zoals hierboven gezegd, blijkt de VKB bij 30 graden flexie de meeste weerstand te bieden aan de anterieure translatie van de tibia. De Lachman test wordt uitgevoerd met de aangedane knie in 30 graden flexie, waarbij het bovenbeen gefixeerd wordt en de tibia naar anterieur getransleerd tracht te worden. De test is positief, indien er ten opzichte van de andere knie een vergrote translatie mogelijk is naar anterieur en wanneer het eindgevoel van de knie ‘zacht’ of ‘leeg’ is. Bij een intacte VKB, is bij de uitvoering van de Lachman test een zogenaamd koord-fenomeen te voelen (de anterieure translatie wordt geremd door de VKB). De Lachman test heeft hoge sensitiviteit en specificiteit (oplopend tot 95%)4.

 

Voorste schuiflade test

Voor de introductie van de Lachman test, was de voorste schuiflade test de klinische test voor de diagnose van VKB letsel. Tegenwoordig zijn de inzichten dusdanig, dat de interpretatie van de test met voorzichtigheid dient te gebeuren. Het achterste gedeelte van de meniscus kan de test beïnvloeden, evenals het niet kunnen behalen van de benodigde 90 graden flexie van de knie, hamstring spanning en de toegevoegde stabilisatie van de Mediaal Collateraal Ligament (MCL) tegen een anterieure translatie van de tibia bij 90 graden flexie. De voorste schuiflade test wordt uitgevoerd met de knie in 90 graden flexie, waarbij de onderzoeker met twee handen de tibia omvat en een anterieure translatie probeert te verkrijgen. Een toegenomen translatie ten opzichte van het gezonde been en een ‘zacht’ of ‘leeg’ eindgevoel zijn criteria om de test positief te noemen. De test dient altijd links en rechts vergeleken te worden.

 

Pivot Shift

Het doel van de pivot shift test is om een plotselinge shift van de tibia te zien ten opzichte van het femur, als de knie van extensie naar een lichte flexie positie wordt gebracht. De onderzoeker brengt het aangedane been in een passieve extensie en endorotatie van de knie. De knie wordt vervolgens in combinatie met een valgus druk op de knie geflecteerd. In een VKB deficiënte knie, waarbij het laterale tibiaplateau aan het begin van de test naar anterieur gesubluxeerd is, zal bij een lichte flexie (30 tot 40 graden), de naar anterolateraal gesubluxeerde tibia plotseling terugschieten (positieve test). Klinisch blijkt deze test lastig uit te voeren in verband met afweerspanning en angst van de patiënt bij roteren van de knie.

 

1. Lubowitz JH, Bernardini BJ, en Reid III JB. Comprehensive Physical Examination for Instability of the Knee: Current Concepts Review. Am J Sports Med. 2008; 36:3

2. Boden BP, Dean GS, Feagin JA Jr, Garrett WE Jr. Mechanisms of anterior cruciate ligament injury. Orthopedics. 2000; 23: 573-578.

3. Butler DL, Noyes FR, Grood ES. Ligamentous restraints to anteriorposterior drawer in the human knee. J Bone Joint Surg Am. 1980; 62: 259-270.

4. Katz JW, Fingeroth RJ. The diagnostic accuracy of ruptures of the anterior cruciate ligament comparing the Lachman test, the anterior drawer sign, and the pivot-shift test in acute and chronic knee injuries. Am J Sports Med. 1986; 14: 88-91.

© B. Poot & L.C.A. van Gaalen, 2012